მინგის დაცემა

大明劫- „მინგის დაცემა“ არის 2013 წელს კონტინენტურ ჩინეთში გადაღებული ისტორიულ ფაქტებზე დაფუძნებული ფილმი, რომელიც მოგვითხრობს მინგის დინასტიის უკანასკნელ წლებში განვითარებულ მოვლენებს.

მინგის დინასტია (明朝), რომელიც ლამის სამასი წელი მართავდა ჩინეთს, 1642 წელს არსებობის ბოლო წლებს მოითვლიდა. ბუნებრივი კატაკლიზმებით, კორუფციით, ეკონომიკური, სამხედრო, პოლიტიკური და სოციალური კრიზისით დასუსტებულ იმპერიაში აჯანყებულთა ჯგუფები დათარეშობდნენ. მათ შორის ყველაზე საშიში- ლი წიჩენგი (李自成) დასავლეთიდან უახლოვდებოდა ხენანის პროვინციას. მის შესაჩერებლად იმპერატორმა ჩონგჭენმა (崇祯) ციხიდან გაათავისუფლა ჯერ კიდევ 1639 წელს დაკავებული სარდალი სუნ ჩუანთინგი (孙传统). ეს უკანასკნელი თონგის სიმაგრისაკენ (潼关) დაიძრა, რომელიც შაანსის პროვინციიდან ხენანში გადასასვლელ მთავარ პუნქტს წარმოადგენდა. ადგილზე ჩასული სუნ ჩუანთინგი კორუმპირებული ადგილობრივი ჩინოვნიკების და მსხვილი მიწათმფლობელების მხრიდან არაერთ პრობლემას წააწყდა.

ამ ყველაფერთად ერთად კი მალე მომაკვდინებელი ეპიდემიაც დაიწყო, რომელიც დიდი სისწრაფით გავრცელდა არმიასა და მოსახლეობაში. ეპიდემიის წინააღმდეგ ბრძოლას მოგზაური ექიმი- უ იოუქე ჩაუდგა. მან არმიაში ეპიდემიის გაკონტროლება შეძლო და დაავადებულებზე დაკვირვებით დაასკვნა, რომ დაავადება თვალისათვის უხილავი ნაწილაკების წყალობით გადადიოდა, რომელიც სასუნთქი სისტემით ხვდებოდა ჩვენს ორგანიზმში. საბოლოოდ მან ჩინეთის ისტორიაში უძველესი სამედიცინო ნაშრომი შექმნა გადამდებ დაავადებებზე.

მიუხედავად სუნ ჩუანთინგის მცდელობებისა დრო დაეყოვნებინა რათა არმია გაეძლიერებინა, იმპერატორის ბრძანების გამო იძულებული გახდა მოუმზადებელი, მცირერიცხოვანი და ცუდად აღჭურვილი არმიით შებრძოლებოდა ლი წიჩენგს. შედეგად მინგის არმია დამარცხდა და თვითონ სუნ ჩუანთინგი ბრძოლაში დაიღუპა.

ფილმი საკმაოდ ზუსტად მიჰყვება ისტორიულ რეალობას, კარგადაა ნაჩვენები, რომ მიუხედავად სუნ ჩუანთინგის მსგავსი ჭკვიანი, გამოცდილი და პატრიოტი პიროვნებების მცდელობისა, არაკომპეტენტური იმპერატორით სათავეში, კორუმპირებული სისტემითა და ხარბი ელიტით მინგის დინასტია უკვე დაცემის ზღვარზე იყო.

ასევე აღსანიშნავია, რომ ისტორიული რეალობა დაცულია მეომრების აღჭურვილობასა და შეიარაღებაშიც. ფილმში რამდენჯერმე ვხვდებით უცნაურ ზარბაზანს, რომელიც არა წინიდან, არამედ უკნიდან იტენებოდა. ასეთი ტიპის ზარბაზანი მე-14 საუკუნეში გამოიგონეს ევროპაში, მე-16 საუკუნეში შევიდა ჩინეთში პორტუგალიელების მეშვეობით და მინგის დინასტიის არტილერიის მთავარი იარაღი იყო. მას „ევროპულ ზარბაზანს“ (佛朗机炮) უწოდებდნენ. ფილმში ასევე ჩანს თოფის მაგვარი ცეცხლსასროლი იარაღი- მოკლე ერთლულიანი იარაღი კონდახის გარეშე. მსგავსი ცეცხლსასროლი იარაღები მინგის შუა პერიოდიდან გამოიყენებოდა, თუმცა დიდი დრო სჭირდებოდა დატენვისათვის და არც მაღალი სიზუსტით გამოირჩეოდა, ამიტომ ახლო მანძილზე მშვილდ-ისარს ეფექტურობით ჩამორჩებოდა.

ავტორი: ოთარ ჭიღლაძე